Vì sao lòng tin là lợi thế kinh doanh tối thượng trong các mối quan hệ kinh doanh của bạn?

Trong kinh doanh, lòng tin không chỉ là điều nên có mà còn là nền tảng của mọi thứ bền vững. Tôi đã chứng kiến ​​nhiều doanh nhân và CEO xây dựng nên những đế chế, nhưng rồi chúng sụp đổ vì thiếu lòng tin trong đội ngũ của họ.

"Chất lượng cuộc sống của bạn phụ thuộc vào chất lượng các mối quan hệ", và điều đó bao gồm cả mối quan hệ của bạn với nhân viên, đối tác và khách hàng. Đầu tư vào mối quan hệ là đầu tư vào sức khỏe tinh thần, hiệu suất và lợi nhuận; bắt đầu bằng thẩm định đối tác, tuyển dụng theo giá trị và hệ thống phản hồi để nâng chất lượng cuộc sống cá nhân và tổ chức.

Vì sao lòng tin là lợi thế kinh doanh tối thượng?

Tôi nhớ hồi đầu sự nghiệp, mình đã phải đối mặt với sự phản bội và những thất bại tưởng chừng như có thể chấm dứt tất cả. Nhưng những bài học đau đớn đó đã trở thành những người thầy vĩ đại nhất của tôi. Tôi nhận ra rằng sự lường trước, cảnh giác và xây dựng lòng tin không chỉ là kỹ năng sinh tồn mà còn là chìa khóa để thống trị thị trường và tạo ra động lực không thể ngăn cản.

Sự chủ động chính là sức mạnh. Điều này càng đúng hơn bao giờ hết khi điều hành một doanh nghiệp. Nhưng bạn không thể nhìn thấy mọi thứ, bởi vì bạn không phải là siêu nhân - bạn không thể có mặt ở khắp mọi nơi, mọi lúc. Bạn cần một đội ngũ để giúp gánh vác công việc kinh doanh và giúp nó phát triển. Thật không may, không phải ai cũng sẽ trung thực về những gì đang xảy ra khi bạn không để ý.

Những câu chuyện như vậy xuất hiện khắp nơi: những trường hợp chủ doanh nghiệp bị lừa gạt, bị lợi dụng hoặc bị "lừa" vào những lúc họ không ngờ tới nhất. Vậy điều gì cần thiết để xây dựng lòng tin trong môi trường làm việc - xây dựng lòng tin vào các thành viên trong nhóm và những người mà bạn giao phó sự thành công của doanh nghiệp mình?

Trong bài viết này, tôi chia sẻ ba bài học quý giá về xây dựng lòng tin nơi công sở, được đúc kết từ kinh nghiệm cá nhân và những câu chuyện của các nhà lãnh đạo mà tôi đã được huấn luyện từ Tony Robbins - một nhà tâm lý học thực tiễn. Những bài học này sẽ giúp bạn bảo vệ doanh nghiệp, trao quyền cho đội ngũ và lãnh đạo một cách tự tin - ngay cả trong những khủng hoảng khó khăn nhất.

Bài học số 1: Hiểu rõ đối tác của bạn là ai?

Một trong những yếu tố quan trọng nhất để học cách xây dựng lòng tin và sự tự tin trong môi trường làm việc là hiểu rằng quan hệ đối tác có thể mang lại lợi ích rất lớn cho doanh nghiệp. Quan hệ đối tác cho phép bạn thực hiện những nhiệm vụ mới và cộng tác với những người cùng chí hướng để biến những điều nhỏ bé thành những thành công lớn hơn.

Nhưng quan hệ đối tác cũng có thể phức tạp và chúng đòi hỏi một điều trên hết: "lòng tin". Nếu thiếu từ "lòng tin" đó, bạn không có một mối quan hệ đối tác, mà chỉ là một thương vụ làm ăn vô nghĩa. Để tránh kết quả không mong muốn, hãy nghiên cứu kỹ lưỡng.

Tìm hiểu kỹ về năng lực của các đối tác tiềm năng và kiểm tra lý lịch của họ. Hãy nhớ lời khuyên của Tony là: "Chỉ vì ai đó có tiền không có nghĩa là họ đáng tin cậy. Xây dựng lòng tin nơi làm việc không có nghĩa là bạn cần phải ngây thơ. Thay vào đó, hãy làm bài tập về nhà của mình".

Tôi từng hợp tác kinh doanh với những đối tác rất giỏi, nhưng sau đó họ lại nói dối về năng lực của mình. - Tony Robbins

Bài học số 2: Hãy đặt người khác vào đúng vị trí của họ.

Tính cách là điều chúng ta hình thành khi trưởng thành. Nó bị ảnh hưởng bởi nhiều yếu tố, và nếu không có nỗ lực thực sự, khó có thể thay đổi. Như đã nói ở trên, không phải tất cả những người bạn tuyển dụng đều có tính cách phù hợp với giá trị hoặc niềm tin của bạn.

Trong trường hợp đó, họ có thể cho rằng một hành vi nào đó là chấp nhận được trong khi bạn rõ ràng cho là không. Một phần của việc xây dựng lòng tin trong nhóm là tuyển dụng những người phù hợp với giá trị và niềm tin của bạn, và xung đột về tính cách đáng ngờ sẽ không còn tồn tại.

Trong khi đó, việc đặt sai người vào vị trí quyền lực có thể gây bất lợi cho công ty của bạn, vì vậy hãy cẩn thận khi tuyển dụng đúng người và đặt họ vào đúng vị trí.

Tôi vẫn nhớ như in ngày trở về nhà sau một trong những buổi hội thảo hồi đầu sự nghiệp, công ty nhỏ của tôi chỉ có 12 nhân viên, và 11 người trong số họ đã đến sân bay để nói với tôi rằng nếu tôi không sa thải người đang điều hành công ty thì tất cả họ sẽ bỏ việc, dù họ rất yêu quý tôi. Sau đó, tôi trở về và phát hiện ra rằng cô ta đã tiêu hết tiền, và tôi cần 50.000 đô la để duy trì hoạt động, mà tôi lại không có đủ 50.000 đô la. Tôi cần số tiền đó trước thứ Hai, mà lúc đó đã là thứ Sáu rồi. - Tony Robbins

Bài học số 3: Xây dựng cơ bắp.

Từ những đối tác đáng ngờ đến những nhân viên biển thủ tiền bạc, những người này chỉ giúp bạn nhận ra những sai lầm mình đang mắc phải để không lặp lại chúng lần nữa. Chính những bài học này giúp chúng ta xây dựng nền tảng vững chắc cho doanh nghiệp.

Mặc dù nghe có vẻ trái ngược, nhưng học cách nói không thực sự là chìa khóa để xây dựng lòng tin nơi công sở. Nghĩa là, bằng cách học cách đối phó với những sai lầm trong việc lựa chọn đối tác, chúng ta phát triển được sự kiên trì cần thiết để đưa ra những quyết định khó khăn và loại bỏ những người gây hại cho doanh nghiệp thay vì giúp ích cho nó.

Tất nhiên, nếu bạn có thể cảnh giác trước những rủi ro thường gặp này và lưu ý những bài học thực tế đã trải qua một cách đau thương, bạn có thể tiết kiệm được một khoản đáng kể cả thời gian và tiền bạc.

Cuộc sống sẽ mang đến cho bạn nỗi đau cho đến khi bạn đủ mạnh mẽ để không còn bị nó đánh gục nữa. Tôi từng cố gắng tìm cách xoay xở với 50.000 đô la, rồi tôi có được một dự án 10 triệu đô la, và giờ tôi có một dự án 100 triệu đô la. Vì vậy, khi bạn học được cách làm một việc trị giá 100 triệu đô la, bạn sẽ kiếm được 500 triệu đô la. Tất cả là do ngưỡng kiểm soát tâm lý. Bạn càng xử lý được nhiều, càng có nhiều thứ được ban cho bạn. - Tony Robbins

Nắm vững vai trò lãnh đạo của bạn - Xây dựng niềm tin, tạo nên những bước đột phá.

Xây dựng lòng tin trong đội nhóm là một chiến lược kinh doanh thông minh. Việc xây dựng lòng tin trong nhóm có liên quan gì đến chiến lược kinh doanh tổng thể của bạn?

Liệu việc xây dựng lòng tin nơi làm việc chỉ là những điều sáo rỗng, hay là một thành phần thiết thực của kế hoạch chiến lược nhằm duy trì sự phát triển lành mạnh và lợi nhuận của doanh nghiệp? Hãy cùng xem xét các số liệu thống kê.

Tạp chí Forbes đưa tin rằng có đến 55% CEO tin rằng việc thiếu tin tưởng trong môi trường làm việc không chỉ gây bất lợi mà còn là "mối đe dọa cơ bản" đối với sự tồn tại của công ty. Các nghiên cứu học thuật cũng đồng tình, cho thấy mối tương quan rõ ràng giữa việc xây dựng lòng tin trong môi trường làm việc và đạt được thành công về kinh tế.

Mối tương quan này hoàn toàn hợp lý, xét đến bản chất dựa trên lòng tin của tâm lý con người. Bất cứ ai, dù là CEO hay nhân viên bán thời gian, đều khó có thể dành toàn bộ thời gian và năng lượng của mình cho người mà họ không tin tưởng.

Vì vậy, khi thiếu tin tưởng trong môi trường làm việc, bạn sẽ không thể phát huy tối đa năng lực của đội ngũ. Ngược lại, khi lòng tin là một phần của văn hóa công ty, mọi người có thể thư giãn và hợp tác, từ đó khai thác tối đa tiềm năng của bản thân (và của công ty) .

Nếu lý lẽ chưa đủ thuyết phục, những con số sau đây sẽ chứng minh điều đó: So với các công ty có mức độ tin tưởng thấp, nhân viên của các công ty có mức độ tin tưởng cao cho biết họ cảm thấy tràn đầy năng lượng hơn trong công việc (tăng 106%), gắn bó hơn với công việc (tăng 75%), ít căng thẳng hơn (giảm 74%) và hài lòng hơn với cuộc sống nói chung (tăng 29%).

Và, nhân viên của các công ty có mức độ tin tưởng cao nghỉ ốm ít hơn 13% so với nhân viên của các công ty có mức độ tin tưởng thấp. Vì vậy, hãy hành động ngay hôm nay để học cách xây dựng lòng tin và sự tự tin trong môi trường làm việc.

Lòng tin là yếu tố then chốt trong lãnh đạo. Không có nó, doanh nghiệp của bạn sẽ dễ bị tổn thương. Có nó, bạn sẽ trở nên bất khả chiến bại. Tôi thách thức các bạn hãy ghi nhớ những bài học trong bài viết này tại VNLibs.com trong ngày hôm nay.

Giới hạn duy nhất cho tầm ảnh hưởng của bạn chính là trí tưởng tượng và sự tận tâm của bạn. - Tony Robbins

Hãy hiểu rõ đối tác của mình, gắn kết phẩm chất với trách nhiệm, và rèn luyện khả năng lãnh đạo thông qua nghịch cảnh. Hãy lãnh đạo bằng sự thấu cảm, minh bạch và lòng dũng cảm. Hãy cam kết xây dựng lòng tin tại nơi làm việc của bạn ngay hôm nay. Sự thành công của bạn - và di sản kinh doanh của bạn - phụ thuộc vào điều đó.

Những ví dụ thực tế gần đây - vụ sa thải và tái bổ nhiệm Sam Altman tại OpenAI (Nov 2023), khủng hoảng Boeing 737 MAX (2018–2020) và phong trào công đoàn Starbucks (2021–2024) và khủng hoảng truyền thông của Grab - cho thấy rõ rằng niềm tin bị tổn hại có thể gây hỗn loạn nội bộ, tổn thất tài chính và suy giảm danh tiếng; ngược lại, phục hồi niềm tin đòi hỏi minh bạch, trách nhiệm và hành động lãnh đạo rõ ràng.

1) OpenAI - Sa thải rồi tái bổ nhiệm Sam Altman (Nov 2023)

• Chi tiết sự kiện: Ngày 17/11/2023 ban giám đốc OpenAI thông báo sa thải CEO Sam Altman với lý do "mất niềm tin vào khả năng lãnh đạo"; chỉ 4 ngày sau ông được tái bổ nhiệm sau làn sóng phản đối mạnh mẽ từ hàng trăm nhân viên, nhà đầu tư và đối tác chiến lược. Microsoft thậm chí công khai sẵn sàng tiếp nhận đội ngũ nếu Altman rời đi, làm tăng áp lực lên ban giám đốc.
• Hệ quả cụ thể: Gián đoạn hoạt động, nguy cơ mất nhân tài chủ chốt, tổn thất uy tín với đối tác và nhà đầu tư; sự kiện cho thấy một quyết định nội bộ thiếu minh bạch có thể nhanh chóng lan thành khủng hoảng công khai.
• Bài học hành động: Thiết lập quy trình ra quyết định minh bạch, kênh đối thoại nhân viên và lộ trình truyền thông khủng hoảng; trước khi thay đổi lãnh đạo, cần đánh giá rủi ro nhân sự và phương án dự phòng.

2) Boeing 737 MAX - Mất niềm tin vì an toàn và quản trị (2018-2020)

• Chi tiết sự kiện: Hai vụ tai nạn liên tiếp - Lion Air JT610 (29/10/2018) và Ethiopian Airlines ET302 (10/3/2019); các điều tra chỉ ra hệ thống điều khiển tự động MCAS có vai trò then chốt và lỗ hổng trong quy trình chứng nhận sản phẩm của Boeing/FAA. Boeing 737 MAX bị đình chỉ bay toàn cầu từ tháng 3/2019, và sau nhiều sửa đổi kỹ thuật cùng đánh giá chứng nhận, FAA cho phép 737 MAX trở lại dịch vụ vào 18/11/2020.
• Hệ quả cụ thể: 346 người thiệt mạng, thiệt hại tài chính và pháp lý lớn, mất niềm tin từ hành khách và cơ quan quản lý; Boeing chịu điều tra quốc hội và tổn thất thương hiệu kéo dài.
• Bài học hành động: An toàn và kiểm soát chất lượng phải được đặt lên trước lợi nhuận ngắn hạn; cần văn hóa báo cáo lỗi, minh bạch với cơ quan quản lý và trách nhiệm giải trình rõ ràng.

3) Starbucks - Phong trào công đoàn và quan hệ lao động (2021-2024)

• Chi tiết sự kiện: Bắt đầu từ tháng 12/2021 tại một cửa hàng ở Buffalo, New York, nhân viên Starbucks khởi xướng bầu chọn thành lập công đoàn; phong trào nhanh chóng lan rộng sang hàng trăm cửa hàng trên toàn nước Mỹ trong các năm tiếp theo. Quá trình này không chỉ là các cuộc bỏ phiếu nội bộ mà còn kèm theo các cáo buộc về hành vi ngăn cản tổ chức công đoàn, tranh chấp pháp lý và chiến dịch truyền thông mạnh mẽ từ cả hai phía - khiến vấn đề trở thành cuộc khủng hoảng công khai về quan hệ lao động.
• Hệ quả cụ thể: Vụ việc dẫn tới áp lực truyền thông kéo dài, khiếu nại pháp lý và chi phí xử lý tranh chấp; uy tín thương hiệu bị ảnh hưởng do hình ảnh xung đột nội bộ lan rộng trên báo chí và mạng xã hội. Ở cấp vận hành, xung đột làm giảm tinh thần nhân viên, tăng rủi ro gián đoạn dịch vụ và buộc công ty phải dành nguồn lực lớn cho pháp lý, truyền thông và điều chỉnh chính sách thay vì đầu tư phát triển kinh doanh.
• Bài học hành động:
  • Lắng nghe chủ động: trước khi thay đổi chính sách hay phúc lợi, cần khảo sát thực tế, công bố lộ trình và mô phỏng tác động để tránh bất ngờ cho nhân viên.
  • Đối thoại có cấu trúc: thành lập kênh đại diện (hội đồng nhân viên/tài xế), tổ chức đối thoại định kỳ và sử dụng trung gian độc lập khi cần để giải quyết mâu thuẫn trước khi leo thang.
  • Tuân thủ pháp luật và minh bạch: mọi hành động quản trị nhân sự phải tuân thủ luật lao động; tránh các biện pháp kìm hãm tiếng nói nhân viên vì chi phí pháp lý và tổn thất uy tín thường lớn hơn lợi ích ngắn hạn.
  • Đo lường và công khai chỉ số phúc lợi: theo dõi KPI liên quan đến thu nhập, giờ làm, tỉ lệ nghỉ việc và phản hồi nhân viên; công khai kết quả và lộ trình cải thiện để xây dựng niềm tin lâu dài.

Không có gì nguy hiểm hơn một lực lượng lao động cảm thấy bị bỏ rơi. Gần đây nhất là khủng hoảng câu chuyện truyền thông đến từ Grab. Grab hiện tại là siêu ứng dụng (super-app) hàng đầu Đông Nam Á, cung cấp đa dạng dịch vụ thiết yếu hàng ngày bao gồm di chuyển (đặt xe), giao nhận (thức ăn, hàng hóa), và dịch vụ tài chính kỹ thuật số.

Hãy tưởng tượng ứng dụng bạn tin dùng bỗng dưng im lặng - hàng chục nghìn đơn hàng chậm lại vì tài xế tắt app; một buổi sáng, hàng trăm người im lặng không nhận cuốc, không phải là tiếng hét trên đường phố mà là tiếng nói của những người mưu sinh bị tổn thương.

Khi nền tảng của siêu ứng dụng hàng đầu của Đông Nam Á tự lên kế hoạch điều chỉnh cơ chế trả phí mà không lắng nghe và không minh bạch, không thông báo cho toàn thể người dùng ứng dụng, thì kết quả sau đó là niềm tin giữa công ty và người lao động vỡ tan, hậu quả là dịch vụ tắc nghẽn, khách hàng thất vọng và sau đó thương hiệu phải trả giá bằng uy tín trên thương trường.

4) Grab - Phong trào biểu tình của tài xế xe công nghệ và "blackout" (2024)

• Chi tiết sự kiện: Vào 19/01/2024, khoảng 300 tài xế/giao hàng Grab tổ chức biểu tình trước trụ sở sau khi Grab công bố thay đổi cấu trúc cước/thu nhập, kèm Chiến dịch Grab Blackout diễn ra từ 7 giờ sáng đến nửa đêm, ảnh hưởng đến các đơn đặt hàng và giao đồ ăn trong ngày.
• Hình thái lan rộng: Các cuộc phản đối tương tự và đình công của tài xế ứng dụng cũng xuất hiện ở nhiều nước trong khu vực, với các cuộc biểu tình lớn hơn ở Indonesia trong những năm gần đây, phản ánh vấn đề thu nhập và điều kiện làm việc của tài xế nền tảng. Mức giá mới được điều chỉnh dựa trên phản hồi gần đây từ hành khách về cách đặt chỗ có thời gian chờ đợi lâu hơn tại các điểm giao nhận hàng hóa hoặc khoảng cách đón khách xa hơn.
• Hệ quả cụ thể: Gián đoạn dịch vụ, giảm doanh thu trong ngày, áp lực truyền thông và rủi ro mất lòng tin từ khách hàng; công ty buộc phải mở kênh đối thoại và điều chỉnh chính sách để ổn định hoạt động.
• Bài học hành động: Trước khi thay đổi chính sách, công bố lộ trình minh bạch và mô phỏng tác động thu nhập. Thiết lập kênh đối thoại hai chiều (hội đồng đại diện tài xế, khảo sát định kỳ, thử nghiệm A/B chính sách). Dự phòng vận hành, kế hoạch ứng phó tạm thời khi có "blackout" (điều phối lại đơn, ưu tiên khách hàng quan trọng). Đo lường và công khai chỉ số công bằng thu nhập để xây dựng niềm tin lâu dài.

Các bài học trên phù hợp với doanh nghiệp tại Việt Nam, niềm tin là tài sản chiến lược - khi bị tổn hại, hậu quả là gián đoạn, tổn thất tài chính và suy giảm uy tín. Nếu như thiếu minh bạch, quản trị yếu hoặc bỏ qua tiếng nói nhân viên/đối tác đều có thể gây tổn thất lớn. Chính vì vậy, các chủ doanh nghiệp cần thiết lập kênh phản hồi an toàn, quy trình thẩm định đối tác, minh bạch trong quyết định lãnh đạo, và đào tạo văn hóa an toàn/trách nhiệm.

Chúc bạn luôn có đủ can đảm để chọn những mối quan hệ đáng tin cậy, đủ kiên nhẫn để nuôi dưỡng niềm tin và đủ tỉnh táo để bảo vệ giá trị của mình; chúc các nhà lãnh đạo có trí tuệ để ra quyết định minh bạch, tấm lòng để lắng nghe và trách nhiệm để hành động vì lợi ích chung - khi niềm tin được đặt đúng chỗ, cả tổ chức và cuộc sống cá nhân đều thịnh vượng hơn.

Hãy like và share bài viết này nếu bạn đồng cảm với suy nghĩ của mọi người ngay thời điểm này! Xin cám ơn bạn đã theo dõi!