Làm sao ngăn Zalo chia sẻ thông tin của bạn cho bên thứ 3?
Thưa quý vị, những ngày qua hàng triệu người dùng Việt Nam, trong đó có thể có cả quý vị đã phải thực hiện một thao tác đầy miễn cưỡng, đó là bấm nút đồng ý với điều khoản mới của Zalo để được tiếp tục sử dụng ứng dụng này.
Chúng ta không có lựa chọn nào khác hoặc là đồng ý hoặc là ngừng việc làm. Cảm giác lúc đó thế nào? Có chút lo lắng, có chút khó chịu vì cảm thấy bị ép buộc đúng không? Nhiều người ví von rằng, cái click chuột sáng nay, giống như việc chúng ta buộc phải mở toang cánh cửa nhà mình cho người lạ bước vào.
Nhưng thưa quý vị, đừng vội buông xuôi, dù đã lỡ bấm đồng ý về mặt chính sách, quý vị vẫn nắm trong tay quyền kiểm soát cuối cùng ngay trên chiếc điện thoại của mình. Cánh cửa nhà đã mở nhưng chúng ta vẫn có thể khóa chặt cửa phòng ngủ và ké sắt.
Bạn lo lắng danh bạ, vị trí và thói quen sử dụng của mình sẽ bị chia sẻ cho các "bên thứ 3" lạ mặt?
Ngay bây giờ hãy cầm điện thoại lên chúng tôi sẽ hướng dẫn quý vị thực hiện quy tắc 3 không, ba thao tác vàng để cấp cứu dữ liệu cá nhân, ngăn chặn việc theo dõi và khai thác thông tin quá mức cần thiết. Chỉ mất 30 giây nhưng nó quyết định sự an toàn của quý vị trong năm 2026 sắp tới.
Thao tác đầu tiên và quan trọng nhất, đừng để Zalo biết bạn đang ở đâu 24/7. Trong bản cập nhật mới, việc thu thập vị trí được giải thích là để cải thiện trải nghiệm. Nhưng thực tế nó giúp vẽ lên bản đồ di chuyển của quý vị. Quý vị làm việc ở đâu, về nhà lúc mấy giờ? Hay lui tới quán cà phê nào? Tất cả đều là dữ liệu vàng cho quảng cáo.
Hãy vào mục cài đặt trên điện thoại, chọn Zalo. Tại mục vị trí, hãy chuyển ngay từ chế độ luôn luôn, sang chỉ khi dùng ứng dụng hoặc tốt nhất là không cho phép. Nếu quý vị ít khi dùng tính năng gửi định vị, khi nào cần gửi vị trí cho shiper, quý vị bật lại sau cũng chưa muộn.
Tiếp theo là danh bạ. Quý vị có muốn toàn bộ số điện thoại của đối tác, bạn bè, người thân, bị đồng bộ lên máy chủ và bị AI (Trí tuệ nhân tạo - Artificial Intelligence) phân tích mối quan hệ không? Nếu câu trả lời là không, hãy gạt nút tắt quyền truy cập danh bạ. Zalo vẫn nhắn tin gọi điện bình thường mà không cần quyền này. Đừng để mạng lưới quan hệ xã hội của mình bị số hóa một cách không cần thiết.
Thao tác thứ hai, dọn dẹp sân sau. Điều khoản mới cho phép Zalo, chia sẻ dữ liệu với các bên thứ ba tích hợp trong hệ sinh thái Mini App. Hãy nhớ lại xem đã bao giờ quý vị lỡ bấm tay và chơi một game trách nhiệm, một ứng dụng bói toán hay mua sắm trên Zalo chưa?
Khi đó quý vị đã vô tình cấp quyền cho những bên thứ ba này khai thác hồ sơ của mình. Hãy mở Zalo, vào mục cá nhân -> quyền riêng tư -> ứng dụng đã cấp quyền. Tại đây, quý vị sẽ giật mình khi thấy danh sách những ứng dụng lạ hoắc, đang âm thầm kết nối với tài khoản của mình. Hành động ngay lập tức, gỡ bỏ tất cả những ứng dụng không cần thiết hoặc không rõ nguồn gốc, chỉ giữ lại những gì thực sự uy tín như ví điện tử hoặc hành chính công.
Đây chính là cách cắt đuôi hiệu quả nhất để ngăn dữ liệu bị rò rỉ ra bên ngoài. Thao tác thứ ba, đừng để AI đọc vị cuộc đời bạn. Zalo ngày càng thông minh nhờ AI. Nó học từ chính những gì quý vị công khai trên nhật ký. Ngày sinh nhật, hình ảnh con cái, check in đi du lịch là nguồn dữ liệu béo bở để AI phân tích hành vi và sở thích.
Để hạn chế điều này, hãy thiết lập vùng an toàn và quyền riêng tư. Hãy chọn nhật ký và thiết lập chế độ, không cho người lạ xem nhật ký và không cho người lạ bình luận. Đặc biệt ở mục thông tin cá nhân, hay ẩn năm sinh và số điện thoại. Đừng biến trang Zalo của mình thành một tờ rơi quảng cáo, mà ai đi qua cũng có thể đọc được hết lý lịch trích ngang. Hãy nhớ Zalo là để liên lạc, không phải để phơi bày.
Thưa quý vị, trong kỷ nguyên số, dữ liệu chính là tài sản, là dầu mỏ mới. Các nền tảng công nghệ miễn phí như Zalo, Facebook, Google sống nhờ vào việc khai thác nguồn tài nguyên từ chính chúng ta. Việc họ thay đổi chính sách là điều tất yếu của cuộc chơi kinh doanh và xu hướng công nghệ.
Chúng ta những người dùng nhỏ bé có thể không thay đổi được luật chơi của họ. Chúng ta buộc phải bấm đồng ý để không bị tụt hậu. Nhưng điều đó không có nghĩa là chúng ta phải dâng hiến tất cả. Quyền lực thực sự vẫn nằm ở ngón tay của quý vị.
Bấm đồng ý là thủ tục, còn cài đặt lại mới là sự tự vệ thông minh. Hãy dành ra một phút ngay sau bản tin này để kiểm tra lại điện thoại của mình và người thân, đặc biệt là điện thoại của cha mẹ, những người dễ bị tổn thương nhất trước các rủi ro bảo bật. Đừng để sự tiện lợi nhất thời đánh đổi bằng sự riêng tư vĩnh viễn. Cảm ơn quý vị đã quan tâm theo dõi. Xin chào và hẹn gặp lại trong các bản tin công nghệ tiếp theo.
Bạn đã lỡ tay bấm "Đồng ý" với điều khoản mới của Zalo.
Chắc hẳn là nhiều người trong chúng ta gần đây khi mở Zalo lên, đã thấy một cái thông báo mới đúng không ạ? Một yêu cầu xác thực tài khoản. Nhìn thì có vẻ đơn giản thôi, nhưng mà đằng sau nó lại là cả một câu chuyện phức tạp hơn rất nhiều. Hãy cùng nhau tìm hiểu sâu hơn về nước cờ chiến lược lần này của Zalo.
Vâng, chính là cái thông báo này đây. Hàng triệu người dùng Zalo đã nhận được yêu cầu này. Thoạt nhìn, nó có vẻ chỉ là một bản cập nhật kỹ thuật rất bình thường. Mục đích là để bảo vệ tài khoản tốt hơn và nâng cấp hệ thống thôi.
Thế nhưng câu chuyện có thực sự chỉ dừng lại ở đó không? Theo một chuyên gia, đằng sau cái yêu cầu tưởng chừng như rất đơn giản này lại là cả một chiến lược đã được tính toán cực kỳ kỹ lưỡng với những tác động sâu rộng hơn chúng ta có thể tưởng tương rất nhiều.
Vậy thì cái khế cạnh chiến lược ở đây là gì?
À để hiểu rõ chúng ta cần nhìn nhận vấn đề này không phải là một bản cập nhật công nghệ đơn thuần, mà đây là một bước đi có chủ đích rất rõ ràng. Theo chia sẻ của chuyên gia "Giám đốc hoạch định chiến lược truyền thông" đã đưa ra một nhận định rất sắc bén. Ông cho rằng chúng ta cần phải nhìn xa hơn một cái cập nhật đơn thuần, để có thể thấy được ý đồ thực sự đằng sau nó. Và đây chính là điểm mấu chốt.
Zalo nói rằng đây là một hoạt động cần thiết để tuân thủ quy định của pháp luật. Nhưng theo ông, đây thực chất là một cuộc chuyển đổi về mô hình. Zalo đang chủ động dịch chuyển từ một nền tảng mà người dùng có thể ẩn danh sang một hệ thống định danh thực, nơi mà mỗi tài khoản phải gắn với một con người thật ngoài đời.
Vậy hệ thống định danh thực là gì?
Hiểu đơn giản, nó là khi tài khoản Zalo của một người được liên kết chặt chẽ với danh tính thật của họ. Điều này đặc biệt quan trọng, vì nó mở đường cho việc tích hợp sâu hơn các dịch vụ tài chính, mà cụ thể ở đây chính là Zalo Pay. Từng bước biến Zalo từ một ứng dụng nhắn tin đơn thuần thành một cổng giao dịch tài chính. Yếu tố thời gian ở đây, cũng cực kỳ quan trọng. Động thái này diễn ra ngay trước khi luật bảo vệ dữ liệu cá nhân mới với những quy định chặt chẽ hơn rất nhiều có hiệu lực vào đầu năm 2026.
Chuyên gia gọi đây là một nước cờ chốt chặn. một nỗ lực để có được sự đông ý của người dùng theo luật hiện hành trước khi các quy tắc mới trở nên khắt khé hơn. Việc chuyển đổi chiến lược này tất nhiên cũng đi kèm với những rụi ro không hề nhỏ, và mối nguy hiểm ở đây, nó vượt ra những gì chúng ta thường nghĩ về việc bị lộ lọt dữ liệu.
Hầu hết chúng ta đều lo ngại về việc lộ số Căn cước Công dân (CCCD) hay là thông tin cá nhân. Nhưng liệu đó có phải là rủi ro lớn nhất không? Hay còn một mối nguy hiểm nào khác tinh vi hơn rất nhiều đang ẩn sau đó? Câu trả lời là việc lộ số Căn cước Công dân chưa phải là điều đáng sợ nhất. Mối nguy thực sự ở đây là việc bị đánh cắp toàn bộ danh tính kỹ thuật số, một bản sao số hoàn hảo của chính chúng ta. Thử hình dung xem điều này có thể xảy ra như thế nào nhé!
Đầu tiên, một nền tảng thu thập cả hình ảnh khuôn mặt, giọng nói và dữ liệu hành vi của người dùng. Sau đó, kẻ xấu có thể sử dụng trí tuệ nhân tạo để tạo ra các deepfake tinh vi. Những deepfake này sau đó có thể được dùng để vượt qua các lớp bảo mật, xác thực của ngân hàng và cuối cùng là đánh cắp cả danh tính và tiền bạc. Hậu quả của một kịch bản như thế này không chỉ dừng lại ở một cá nhân hay một nền tảng.
Như chuyên gia cảnh báo, nếu điều này thực sự xảy ra, niềm tin của người dùng vào toàn bộ hệ sinh thái số có thể bị tổn hại một cách cực kỳ nghiêm trọng. Vậy về mặt pháp lý, trách nhiệm thuộc về ai? Theo các quy định như nghị định 13 năm 2023, doanh nghiệp giữ vai trò kiểm soát dữ liệu phải chịu trách nhiệm chính. Các điều khoản miễn trừ trách nhiệm thường không có nhiều giá trị khi sự cố nghiêm trọng xảy ra, và mức phải có thể lên tới con số rất lớn là 5% tổng doanh thu của công ty.
Zalo thì cho rằng người dùng hoàn toàn có quyển lựa chọn. Những sự lựa chọn đó thực sự tự do đến mức nào? Hãy cùng xem xét tình thế của người dùng lúc này. Với hơn 75 triệu người dùng, Zalo không còn đơn thuần là một lựa chọn, mà đã trở thành một phần thiết yếu trong cuộc sống tại Việt Nam. Từ công việc, liên lạc với gia đình cho đến các giao dịch hàng ngày, nền tảng này đã ăn sâu vào mọi khía cạnh khiến cho việc từ bỏ nó là gần như không thể. Vì vậy, điều mà chuyên gia chỉ ra là rất xác đáng.
Về lý thuyết thì đúng, người dùng có quyền từ chối, nhưng mà khi việc từ chối đồng nghĩa với nguy cơ tài khoản bị xóa sau 45 ngày, đó không còn là một lựa chọn thực sự nữa. Nó trở thành một tình thế chấp nhận hoặc rời đi. Chính sách này vô hình chung lại tạo ra một thứ gọi là rào cản số.
Những người không muốn hoặc không thể cung cấp dữ liệu cá nhân có nguy cơ bị loại khỏi một trong những nền tảng liên lạc phổ biến nhất, và từ đó làm gia tăng khoảng cách số trong xã hội. Và những người bị ảnh hưởng nặng nề nhất bởi giao cả này là ai? Đó chính là các nhóm dễ bị tổn thương nhất, người cao tuổi, người lao động ở xa hay những người không giành về công nghệ. Họ là những người có nguy cơ cao nhất bị bỏ lại phía sau, bị loại ra khỏi một hệ sinh thái số quan trọng này.
Vậy tóm lại đây là gì?
Đây thực chất là một canh bạc mang tính chiến lược, một cuộc đối đầu trực diện giữa việc thu thập dữ liệu và việc gìn giữ niềm tin của người dùng. Canh bạc này có hai mặt rất rõ ràng. Một mặt về ngắn hạn, Zalo có thể thu được một kho dữ liệu người dùng khổng lồ cực kỳ có giá trị cho quảng cáo và phân tích hành vi.
Nhưng mặt khác về dài hạn, rủi ro là rất lớn. Nếu niềm tin bị sói mòn, người dùng hoàn toàn có thể tìm đến những nền tảng khác, những nơi tôn trọng quyền riêng tư của họ hơn. Vậy liệu có một con đường nào khác không? Một cách nào đó để cân bằng lợi ích đôi bên. Chuyên gia đã đề xuất một vài hướng đi thay thế.
Thứ nhất, tách bạch rõ ràng giữa dữ liệu dùng cho thanh toán và dữ liệu nhắn tin. Thứ hai, cho phép người dùng từ chối việc sử dụng dữ liệu cho quảng cáo mà không bị trừng phạt. Và cuối cùng, thay vì xóa vĩnh viễn có thể có cơ chế đóng băng tài khoản.
Và đây có lẽ là điểm cốt lói của toàn bộ vấn đề được tóm gọn hoàn hảo trong câu nói này. Suy cho cùng, sự bền vững của một nền tảng không đến từ khối lượng dữ liệu khổng lồ mà nó sở hữu, mà đến từ niềm tin mà người dùng sẵn sàng trao cho nó.
Điều này dẫn chúng ta đến một câu hỏi lớn hơn cho tương lại. Khi thế giới thực là thế giới số ngày càng hòa làm một, chúng ta định giá niềm tin như thế nào? Và quan trọng hơn cả, trách nhiệm bảo vệ niềm tin đó cuối cùng thuộc về ai? Đó là câu hỏi mà có lẽ mỗi chúng ta đều cần phải suy ngẫm.